Ghép võng mạc dùng tế bào gốc đa năng (iPS) trước nhất trên thế giới
Đội ngũ nghiên cứu Riken được chính phủ Nhật Bản hỗ trợ vào tháng 3/2017 đã tiến hành ca ghép tế bào võng mạc đầu tiên trên toàn cầu sử dụng tế bào gốc đa năng (iPS) từ người hiến. Bằng cách dùng trữ lượng tế bào iPS tại ĐH Kyoto, chứ không phải tế bào gốc được tạo ra từ chính tế bào trưởng thành của bệnh nhân, nhóm nghiên cứu tiết kiệm thời gian và giá tiền cấp thiết cho quá trình ghép võng mạc. Nhóm phẫu thuật đã mở ra 1 giai đoạn mới cho lĩnh vực y học tái tạo sử dụng tế bào gốc đa năng iPS.
Bệnh nhân ở độ tuổi 60, sống ở quận Hyoga, bị thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, 1 căn bệnh có thể dẫn đến mù vĩnh viễn. Trong suốt 1 giờ đồng hồ phẫu thuật vào 1 buổi chiều thứ ba, 50 micro-lít (1 micro-lít = một phần triệu lít) chất lỏng chứa khoảng 250 nghìn tế bào biểu mô võng mạc được tiêm vào võng mạc mắt phải của bệnh nhân. Ca phẫu thuật tại BVĐK Trung tâm Y khoa thành phố Kobe do BS.Yasuo Kurimoto, trưởng khoa mắt cùng đồng nghiệp thực hiện. Đội ngũ sử dụng tế bào iPS từ những người có kiểu miễn dịch với nguy cơ đào thải thấp hơn. Trung tâm phát triển sinh học Riken (CDB) chuyển đổi tế bào iPS thành tế bào biểu mô võng mạc.
Ca phẫu thuật như vậy từng được đội ngũ do CDB dẫn đầu thực hiện về tháng 9/2014, nhưng với tế bào iPS lấy từ chính bệnh nhân. Ca đó phải mất đến 10 tháng trước lúc bệnh nhân được ghép võng mạc mới và giá tiền khoảng gần 100 triệu yên (tương đương 900 nghìn USD). Sau ca phẫu thuật đó, đội ngũ quyết định rất tốt hơn nên sử dụng tế bào võng mạc lấy từ tế bào iPS của người hiến. Với cách này, thời gian chờ đợi phẫu thuật chỉ mất có một tháng và giá bán giảm xuống còn 1/5, còn có 20 triệu yên (180 nghìn USD).
Ca ghép thùy giữa phổi từ người hiến sống trước tiên trên thế giới: phổi của người mẹ cứu sống cậu con trai 3 tuổi
Vào ngày 1/7/2013, TS.Takahiro Oto và đội ngũ phẫu thuật tại Bệnh viện Đại học Okayama đã ghép thành công thùy giữa phổi của người mẹ sang con trai 3 tuổi bị mắc bệnh phổi nặng. Đây là ca ghép thùy giữa phổi từ người hiến sống trước nhất trên thế giới, và ca ghép phổi cho bệnh nhân trẻ nhất tại Nhật Bản. Điểm đặc biệt là thông thường hay lấy thùy dưới phổi của người hiến để ghép cho người bệnh. Nhưng vì đây là phổi của người lớn, nó quá to so với trẻ em nên thùy giữa phổi đã được chọn.
TS.Takahiro Oto và đội ngũ phẫu thuật ghép thùy phổi giữa của người mẹ cho cậu con trai 3 tuổi
TS.Takahiro Oto, chuyên gia ghép phổi bậc nhất toàn cầu cũng chính là người đã tham dự vào ca ghép phổi trước nhất ở Việt Nam cho cháu bé 6 tuổi tại Bệnh viện 103-Học viện Quân Y vào ngày 21/2 năm nay. Bệnh nhân của TS.Takahiro Oto thường đạt tỷ lệ sống thêm 5 năm sau ghép phổi khoảng 80%; trong khi đó, tỷ lệ bình quân sống thêm 5 năm sau ghép phổi trên toàn cầu đạt khoảng 50%. Đối với trường hợp cháu bé được ghép phổi ở Việt Nam, TS.Takahiro cho hay sau lúc ghép, phổi cháu có thể phát triển thông thường và có thể sống tới 60-70 tuổi.
Những câu chuyện ghép tạng kỳ diệu ở đất nước mặt trời mọc
Vào tháng 2/2008, một bé sơ sinh 55 ngày tuổi mắc 1 loại bệnh viêm gan hiểm nguy đã được ghép 1 phần gan từ người mẹ ở một bệnh viện ở Tokyo. Ca phẫu thuật phức tạp diễn ra trong vòng 9 giờ đồng hồ bao gồm việc khâu mạch máu chỉ có 1,2 milimet đường kính.
Vào tháng 9/2008, 1 bé gái sơ sinh 34 ngày tuổi, nặng 2,8 kg đã được ghép gan thành công ở 1 bệnh viện tại Tokyo dùng 1 phần gan hiến của cha bé. Và bé gái này đã giành kỷ lục toàn cầu trở thành bệnh nhân nhẹ cân nhất từng được ghép tạng. Một ca sơ sinh khác cũng được ghép tạng tại 1 bệnh viện khác tại Kobe.
Ca ghép tim-phổi trước nhất xảy ra tại bệnh viện ĐH Osaka về tháng 1/2009. Các cơ quan nội tạng từ người hiến tại độ tuổi 30 bị chết não sau chấn thương đầu nghiêm trọng. Các tạng hiến được vận chuyển về bệnh viện trên một xe taxi có cảnh sát hộ tống.
Vào tháng 6/2005, 2 người ghép tạng đã kết hôn với nhau. Chú rể được ghép thận và ruột mới, còn cô dâu tiếp nhân phổi mới. Cặp đôi gặp nhau tại Lễ hội Ghép tạng Nhật Bản ở Osaka về tháng 8/2004.
Vào tháng 11/2006, 1 quả thận có chứa một khối u đã được ghép từ mẹ cho con trai. Người con trai đã được cảnh báo trước vào nguy cơ trước ca ghép thận. Khối u được chẩn đoán là lành tính sau ca phẫu thuật. Các bác sĩ cho biết họ tiến hành ca ghép bởi tính mạng của cậu con trai đang gặp nguy hiểm và khi đó không tìm được người hiến nào.
Ca ghép tim từ người hiến trẻ nhất
Vào tháng 6/2012, Nhật Bản tiến hành ca phẫu thuật ghép tạng trước tiên từ người hiến chết não dưới 6 tuổi. Trái tim của cậu bé đã được ghép cho 1 cô bé dưới 10 tuổi mắc bệnh giãn cơ tim ở Bệnh viện ĐH Osaka. Ca hiến tim này mang tính cứu mạng bởi rất khó để ghép tim người lớn cho trẻ em bởi trái tim của người to quá to so với trẻ em. Cậu bé trở thành người hiến tạng dưới 6 tuổi đầu tiên tại Nhật Bản. Cha mẹ đã đồng ý hiến tim, phổi, gan, thận, tuyến tụy, ruột non và mắt cậu bé. Gan của cậu bé được ghép cho một cô bé dưới 10 tuổi bị suy gan tại Trung tâm Quốc gia Sức khỏe và phát triển Trẻ em ở Tokyo.
Nguyễn Vân
(theo Japan Time, Facts and Details, okayama-u.ac.jp)
0 comments:
Post a Comment